
مرجان افشاری راد – هنوز ده روز تمام نگذشته است که نام یک عکاس جوان کرمانی در بین جایزهگیرندگان جشنواره جهانی عکس آی.پی.ای درخشید. میلاد صفابخش متولد ۱۳۶۵ کرمان و فارغ التحصیل رشتهی طراحی فرش از دانشگاه شهید باهنر کرمان در مقطع کارشناسی است. او که هم اکنون در دانشگاه علمی کاربردی جهانگردی کرمان به تدریس عکاسی مشغول است، اگرچه از دوران هنرستان با هنر عکاسی و دوربین عکاسی و ساختار آن آشنا شدهاست اما به طور جدی از ۴ سال قبل به هنر و حرفهی عکاسی روی آوردهاست و در همین فعالیت ۴ ساله توانسته مقامهای متعددی از مسابقات بین المللی کسب کند؛ شاخصترین آنها مقام سوم درجشنواره عکاسیIPA در سال ۲۰۱۵ و مدال طلای مسابقه بین المللی عکاسی IPOTY لندن در سال۲۰۱۵ هستند و آخرین خبر موفقیت او نیز همین هفتهی گذشته منتشر شد: دریافت دو مدال طلا در دو بخش جلوههای ویژه و فاین آرت در سطح غیرحرفهای جشنواره عکاسیIPA ۲۰۱۶ نیویورک؛ این جشنواره یکی از معتبرترین جشنوارههای عکاسی در سرتاسر دنیاست طوری که خیلی از متخصصین امر لقب اسکار عکاسی را به آن میدهند.
درخشش میلاد صفابخش در این جشنواره بهانهی گفت و گویی شد که در ادامه میخوانید:
اول از همه میخواهم بدانم از چه زمانی و با چه انگیزهای به سمت عکاسی رفتید؟ و منبع الهام شما در عکاسی چیست؟
از چهار سال قبل با دیدن عکسهایی در سبک مینیمال (انتزاعی، آبستره) در فضای مجازی به این سبک از عکاسی علاقهمند شدم. و با گذشت یک سال با هدف به تصویر کشیدن دنیای درون خویش و ذهنیت خود نسبت به دنیای اطراف به عکاسی فتومونتاژ روی آوردم؛ زیرا این سبک را-فتومونتاژ- روش بسیار خوبی برای این امر میدیدم. ولی طی این مدت از علاقهی من نسبت به سبک مینیمال کاسته نشد و همچنین در آثار فتومونتاژی که خلق کردم ردپایی از سبک مینیمال مشاهده میشود. به کتابهای فلسفی، علمی، موزیک پست راک، پراگرسیو و فیلمهای علمی تخیلی علاقهی زیادی دارم و همینها منبع اصلی الهامات من را شامل میشوند.
علاقهمندم نوع نگاه و بینش شما را در هنر عکاسی از زبان خودتان بشنوم؟
عکاسی برای من نوعی سبک و روش زندگیست. از وقتی که وارد دنیای عکاسی شدم، زندگی من از جوانب گوناگون تغییرات مختلفی به خصوص در دیدگاه من نسبت به دنیای اطرافم داشتهاست. به طور خلاصه میتوان گفت عکاسی از من انسان بهتری ساخت.
شما در دانشگاه در رشته طراحی فرش تحصیل کردهاید آیا بین این رشته و عکاسی ارتباطی وجود دارد؟
بسیار سخت است که با دیدن آثار من به رشته تحصیلی ام پی برد، زیرا بر خلاف سنتی بودن هنر فرش، معمولا فضاها و مفاهیم آثار من غیر سنتی و مدرن میباشند. اما اگر کسی از رشته تحصیلی من آگاه باشد، به نکاتی در جزییات کارها پی خواهد برد.
این نکات را کمی بیشتر توضیح میدهید؟
به طور مثال در نمایشگاه انفرادی فضای میانی که فروردین ماه امسال در گالری مهروا تهران برگزار کردم، افراد زیادی در مورد رشته تحصیلی من سوال داشتند که آیا در رشته عکاسی تحصیل کردهام یا معماری؟! زیرا که تمامی فضاها در عکسها به صورت ساختمانهای قرینه شده به نمایش درآمده بود و زمانی که از رشته تحصیلی من یعنی طراحی فرش مطلع میگشتند، متعجب میشدند. در میان این افراد کسانی بودند که با شنیدن رشته تحصیلی من به نکاتی در این رابطه اشاره میکردند همچون قرینه سازی فضاها و توجه زیاد به جزییات در آثارکه میتواند از خصوصیات آثار هنری کسی باشد که با جزییاتی همچون جزییات طراحی فرش سر و کار داشتهاست.

در رزومه شما تعداد نسبتا قابل توجهی نمایشگاه وجود دارد که تعداد خیلی کم آنها در کرمان برگزار شدهاند؛ آیا این دلیل خاصی دارد؟
هنرمند کرمانی در شهر خود دیده نمیشود و متاسفانه از نظر من فضای هنری کرمان به پیشرفت هنرمند کمک چندانی نمیکند. این مساله فقط مربوط به کرمان نیست و در سایر شهرستانها نیز چنین وضعیت مشابهی مشاهده میشود. هنرمند خواستهها و اهدافی مانند شناخته شدن، کسب اعتبار و فروش آثار دارد که قصد دارد با برپایی نمایشگاه به این اهداف دست پیدا کند، که متاسفانه در شهرستان کرمان رسیدن به چنین اهدافی به سختی امکان پذیر است. در بیان بهتر، به طور مثال من برای تکمیل یک مجموعه با موضوعی واحد، حداقل دو سال زمان صرف میکنم و علاقه دارم که پس از پایان کار آن را در محیطی ارائه دهم که برای من اعتبار به همراه داشته باشد.
آیا برای تغییر و بهتر کردن این فضا پیشنهاد یا راهکاری دارید؟
این طور به نظر میرسد که صاحبان گالری در کرمان از وظایف اصلی خود آگاهی کاملی ندارند و تنها به جذب هنرمند، پر کردن فضای گالری و یک تبلیغ ساده در ازای مبلغی فکر میکنند. یکی از وظایف اصلی گالریدارها، پیدا کردن خریدار آثار هنری نمایش داده شده در گالری میباشد و گالری دار بایستی به دنبال جذب خریداران آثار هنری شامل واسطهها و مجموعه دارها باشد و آثار هنرمند را به ایشان نشان دهد تا در صورت تمایل خریداری کنند. مشکل دیگر گالریها هزینهی بالای نمایش آثار میباشد به صورتی که هنرمند باید هزینهی بالایی را برای نمایش آثارش متقبل شود بدون آنکه اثری به فروش برساند و جایگزین هزینههایش کند تا اشتیاقش را در ادامهی مسیر هنری اش از دست ندهد.
به نظر میرسد شما علیرغم سن کمتان تجربه نسبتا خوبی در شرکت در جشنوارهها دارید؛ به نظر شما شرکت در جشنوارهها چه تاثیر مثبتی بر زندگی هنری یک هنرمند دارد؟
شرکت در جشنوارهها میتواند نکات مثبت زیادی داشته باشد، بخصوص وقتی موفق به کسب مقام میشوی، در وهلهی اول انگیزه و تاثیرات روانی که بر فرد میگذارد در پیشرفت و امید به آینده تاثیر بسیاری دارد. همچنین شرکت در این مسابقات میتواند برای سنجش سطح کاری هنرمند مفید باشد و علاوه بر مزایای فوق، کسب مقام در این مسابقات میتواند تاثیر بسزایی در شناخته شدن عکاس داشته باشد.
آیا شرکت در جشنوارهها ممکن است آسیبهایی بر زندگی هنری یک هنرمند بگذارد؟
روزانه در سراسر دنیا مسابقات زیادی در حال برگزاری میباشد که ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست ولی آیا چند درصد از این مسابقات از اعتبار خوبی برخوردارند؟ مطمئنا تعداد این مسابقات بسیار اندک است. در این بین تعدادی از عکاسان ایرانی در مسابقات درجه دو و سوم کشورهای خارجی، که اعتبار آنچنانی ندارند شرکت کرده و مقام کسب میکنند و دچار توهم و خودشیفتگی می گردند و از طرفی رسانههای مختلف به این اتفاق پر و بال داده و باعث ترویج یک فکر اشتباه در بین جامعه هنری به خصوص قشر مستعد جوان میشوند و مسابقات درجه چندم را در نظر آنها معتبر جلوه میدهند. از نظر من این امر که به جامعه هنر عکاسی صدمات زیادی وارد میکند، میتواند از آسیبهای شرکت در جشنوارهها باشد.
برای آینده چه برنامهای دارید؟ بیشتر روی جشنوارهها متمرکز میشوید یا بر روی نمایشگاه؟ و یا کار در خلوت را ترجیح میدهید؟
بدون شک در آینده همچنان در جشنوارهها و مسابقات عکاسی شرکت خواهم کرد؛ زیرا برای من نتایج و ثمرات مثبتی به همراه داشتهاست. همچنین فعالیت خود را بیش از پیش بروی برپایی نمایشگاه متمرکز خواهم کرد.

هیچ وقت به این فکر کردهاید که عکاسی شغل شما بشود و از این طریق امرار معاش کنید؟
بله؛ تقریبا از دومین سال شروع فعالیت عکاسی برای رسیدن به این هدف برنامه ریزی کردم و امیدوارم به زودی به هدف خود دست یابم.
در جریان هستم که اولین شماره یک مجله الکترونیکی با نام مینیمالیسم سیاه و سفید را که همین چند روز پیش آماده کردید، به انتشار رسید؛ کنجکاوم بدانم مجله شما چه تعریفی دارد و چه مباحثی را در بر میگیرد؟
مجله الکترونیکی مینیمالیسم سیاه و سفید، به زبان انگلیسی و با همکاری عکاسان مطرح جهان در این سبک، فعالیت میکند. این مجله به صورت اختصاصی به سبک مینیمال (عکاسی انتزاعی، آبستره) میپردازد، که شامل مباحثی از قبیل مصاحبه با عکاسان مطرح مینیمال و نمایش آثار آنها به همراه بیوگرافی آنها
میباشد.
با چه انگیزه و هدفی دست به انتشار نشریهی الکترونیکی زدهاید؟
این مجله با اهدافی همچون: ارتقاء هنر عکاسی، معرفی هنرمندان داخلی و خارجی در این سبک و بهتر دیده شدن در سطح بین المللی، فعالیت خود را آغاز کرد.
چه کسانی در تهیهی آن با شما همکاری دارند؟
من به همراه عکاس رومانیایی”مارچوکا” از بنیان گذاران این مجله الکترونیکی هستیم که تمامی فعالیتهای انتشار اولین شمارهی آن بر عهده خودمان بود. اما احتمال دارد در انتشار شمارههای آتی از عکاسان دیگری برای همکاری دعوت به عمل آید.
فکر میکنید این نشریه به عنوان یک نشریهی الکترونیکی بتواند مخاطب خود را هم جذب کند؟
بله، در سراسر دنیا مجلات متعددی به صورت آنلاین منتشر میشوند که مخاطبین بیشماری دارند و مهمترین دلیل موفقیت چنین مجلاتی میتواند دسترسی آسان و سریع مخاطبین داخلی و خارجی به این نشریات باشد.
از نظر مالی چطور حمایت میشوید؟
در اولین شماره مجله تمامی هزینهها بر عهدهی خودمان بودهاست اما امیدوارم که در انتشار شمارههای بعدی بتوانیم از اسپانسر بهره مند شویم.
در سالهای اخیر چند جشنواره عکس در کرمان برگزار شده، علاقهمندیم ارزیابی شما را از کیفیت و نحوهی برگزاری آنها بدانم؟
از چندین جشنواره و مسابقاتی که در استان کرمان برگزار شدهاست در جشنواره استانی شهر فرهنگ ۹۴ شرکت کردهام و موفق به کسب مقام اول گردیدهام ولی به طور کلی تمایل به شرکت در مسابقات داخلی اعم از کشوری و استانی ندارم زیرا مقررات این جشنوارهها به روز نیستند و با روال گذشته پیش میروند و تکنیکهای جدید در جشنواره های داخلی جایی ندارند، به طور مثال عکسهایی را که در جشنوارههای خارجی ارائه دادم و موفق به کسب مقام گردیدم را نمیتوانم در جشنوارههای ایرانی ارائه دهم زیرا همان طور که گفتم جشنوارههای ایرانی برای تکنیکهای جدید همچون فتو مونتاژ جایی ندارند. از نظر من حدود ۸۰ درصد مسابقات و جشنوارههای داخلی با هدف بالابردن سطح کیفی هنر عکاسی برگزار نمیشوند، همانطور که میدانید ایران جز کشورهایی است که بیشترین تعداد جشنوارهها و مسابقات سالانه عکاسی را برپا میکند ولی وقتی بازده آنها را نگاه میکنیم نتیجهی مطلوبی نمیبینیم، به بیان دیگر با این تعداد مسابقه و هزینههایی که سالانه صرف برگزاری این مسابقات میشود میبایست شاهد ارتقاء سطح کیفی عکاسی هنرمندان ایرانی باشیم که در سطح بین الملل نیز حرفی برای گفتن داشته
باشند!
اگر حرفی هست که من نپرسیدهام و شما بخواهید در این فرصت بیان کنید، بفرمایید؟
از شما برای فرصتی که در اختیار من قرار دادید، متشکرم.
هفته نامه استقامت